---------------------------------------------------------------------------------

4–BEL VE BOYUN FITIĞI , SİYATİK NEDİR.?

İğne, ilaç, 2-3 gün sıkı dinlenmeye rağmen şikayetleriniz artarak devam ediyor. Uzman hekim size fıtık dediyse
Dünya nüfusunun %80 nin yaşamının bir evresinde bir veya birden fazla karşılaştığı bel, kalça, bacaklarda (boyun fıtıklarında baş,boyun ve kollarda ) şiddetli ağrı, hareket kısıtlamaları, ayaklarda uyuşma gibi his ve güç kayıpları gibi şikayetlerin nedenleri tıbbın yıllardır araştırdığı bir konudur. Amerikalı iki beyin sinir cerrahının 1934 yılında yaptıkları araştırmayla
(Mixter WJ, Barr JS: Rupture of the intervertebral disk with involvement of the spinal canal. New Eng J Med 211:210-215, 1934.)
bel/ boyun fıtıkları yaklaşımını tıbba armağan etmişlerdir.
Fıtık ne demektir ?
Omurgamızı oluşturan kemiklerin (vertebra), öne yana eğilme gibi hareketlerimiz sırasında birbirlerine çarparak zarar görmelerini engelleyen içi jelimsi bir sıvıyla dolu disk biçimli yastıkçıklar, aşırı zorlanma, kaza vb. yukarda sayılan risk faktörleri etkisyle ağır yüklerin altında kalarak yıpranırlar (disk dejenerasyonları). Disklerin dış yüzeylerinde oluşan taşmalar (bulging, protüzyon), bazen daha da ileri giderek disk içindeki jelli sıvının dışarı sızması (disk herni) bacaklara giden sinir (siyatik ) köküne baskı uygulaması (radikulopati ) sonucu şiddetli ağrı, hareket kısıtlaması ve his, güç kayıpları oluşur.
Önemli not: "Disk hernideki kök ağrısının mekanizması açık değildir. Çoğu kez ameliyatlarda bile bu kök basısı bulunamaz. Ağrının tutulan kökün enflamasyonundan kaynaklandığı konusunda fikir birliği vardır.
( Prof.Orhan Özcan "Fiziksel tıp ve rehabilitasyon" adlı eseri syf. 40) yaygın inanış disk içindeki jelimsi sıvının asitik yapısının sinirin dış zarı (dura) üzerine hasar verdiği yönündedir.
Teşhis
Tıbbi hikaye tanıda en önemli ipuçlarını sağlar. Genellikle, az veya çok bel ağrısını takiben bacağa vuran ağrı hikayesi vardır. Genellikle ağır kaldırma gibi bir olay sonrası ilk bulgular hissedilirse de, uzun süren sabahları kalktığında bel ağrısı ve sertliği ardından belirgin bir zorlama olmaksızın ani başlayan vakalar da az değildir.
Fizik (klinik) muayene genellikle tanıyı sağlar. Muayene ile hangi sinir kökünün sıkıştığı, bu sıkışmanın ciddiyeti rahatlıkla saptanabilir. Tedavi yönteminin seçiminde muayene bulguları esastır.
Basit bir radyolojik inceleme ile omurga mekaniğini etkileyen, bel ağrısı ile karakterize doğumsal omurga hastalıkları (% 5-10 a varan oranlarda görülebilir), kireçlenmeler, omurga kaymaları, bazı tümoral oluşumlar veya kırıklar saptanabilir.
MR ve EMG gibi tetkikler, konservatif (ilaç, fiziktedavi vb.) tedaviye yanıt vermeyen, sık nüks eden, muayene bulguları ile cerrahi karar verilen vakalarda ayırıcı tanı ve operasyon stratejisi açısından gerekebilir.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

Kaynaklar : Bu metininin hazırlanmasında, aşağıdaki yayınlanmış tıbbi araştırmalar esas alınmıştır. 

1-Jensen MC, Brant-Zawadzki MN, Obuchowski N, et al: Magnetic resonance imaging of the lumbar spine in people without back pain. N Engl J Med 331:69-73, 1994
2- Boden SD, Davis DO, Dina TS, et al: Abnormal magnetic resonance scans of the lumbar spine in asymptomatic subjects. J Bone Joint Surg 72:403-408, 1990.
3- Coste J, Paolaggi JB, Spira A: Reliability of interpretation of plain lumbar spine radiographs in benign, mechanical lowback pain. Spine 1991; 16(4): 426-428.
4- Symmons DPM, van Hemert AM, Vanderbroucke JP,Valkenburg HA: A longitudinal study of back pain and radiological changes in the lumbar spines of middle aged women. II. Radiographic findings. Ann Rheum Dis 1991; 50: 162-166.
5- Deyo RA, Rainville J, Kent DL: What can the history and physical examination tell us about low back pain? JAMA 1992; 268(6): 760-765.
6- Mixter WJ, Barr JS: Rupture of the intervertebral disk with involvement of the spinal canal. New Eng J Med 211:210-215, 1934
7– Çiğdem Tüzün, İlginç Yorulmaz, abdullah Cindaş, Semiha Vatan  :Akut ve kronik bel ağrılı hastalarda klinik ve radyolojik Bulgular, Türkiye Fiziksel Tıp Ve Rehabilitasyon Dergisi ,
8-  Frymoyer JW, Newberg A, Pope MH, WılderDG, Clements J, MacPherson B: Spine radiographs in patients with low back pain. J Bone Joint Surg (am) 1984; 66: 1048-1055.
9-  Symmons DPM, van Hemert AM, Vanderbroucke JP, Valkenburg HA: A longitudinal study of back paiun and radiological changes in the lumbar spines of midde aged women. I. Clinical findings. Ann Rheum Dis 1991; 50: 158-161
10- Torgerson WR, Dotter WE: Comperative roentgenographic study of the asymptomatic and symptomatic lumbar spine. J Bone Joint Surg (am) 1976; 58: 850-853.
11- Emre M: Symptomatology of muscle spasms. In: Emre M, Mathies H, editors.: Muscle spasm and pain. Lancs: The Parthenon Publishing Group, 1988, 27-31.
12- Quintanilha AJR: Secondary causes of painful muscle spasms in the example of lumbar spine. In: Emre M, Mathies H, editors. Muscle spasms and pain. Lancs: The Parthenon Publishing Group, 1988; 47-51.
13- Mielenz TJ, Carey TS, Dyrek DE: Physical therapy utilization by patient with acute low back pain. Physical Therapy 1997: 77(10).
14- Carlson G, Abitbol JJ, Garfin SR: Prevention of complication in surgical management of back pain and sciatica. Orthop. Clin. N. America 1991; 22(2): 345-51.
15- Weber H: Lumbar disc herniation: A controlled prospective study with ten years of observation. Spine 1983; 22(3):414-7
16- Saal JA: Natural history and nonoperative treatment of lumbar disc herniation. Spine 1996; 21(24s): 2-9
17- Guinto F: CT demonstration of disc regression after conservative therapy. AJNR Am J Neuroradiol 1984; 5: 632-
18- Mustafa ÇALIŞ, Müjde PALANCI, Füsun ŞAHİN, Banu KURAN; Ekstrude Lomber Disk Hernilerinde Konservatif Tedavinin Etkinliği Türkiye Fiziksel Tıp Ve Rehabilitasyon Dergisi Nisan 2002
19- Hakelius A. Prognosis in sciatica. Act Orthop Scand (Suppi) 1970; 129:1-76.
20- Spangfort E, The lumbar disc herniation: A computer-aided analysis of 2,504 operations. Acta Orthop Scan (Suppi) 1972;142:5-95.
21- Bush K, Cowen N, Kaatz D, Gishen P. The natural history of sciatica associated with disc pathology. Spine 1992;17:12051212
22-Maigne  Jv. Rime B.; Compute tomographic follow-up study of forty-eight cases of non-operatively treated lumbar intervertabral disc herniation spine 1992: 17:1071-1074.
23- Teplick Jg. Haskins Me.; Spontsneous regression of herniated nucleus pulposus.AJR 1985: 145;371-375.
24- Delauche-CavallierMc. Budget C.Laredo Id Etal: Lumbar disc hernition : Computed tomography scan charges after conservative treatment of root compression.spine 1992 ; 17: 927-933.