-------------------------------------------------------------------------------,7- AMELİYATSIZ, KONSERVATİF TEDAVİLERLE FITIK İÇERİ GİRER Mİ?

Dünya nüfüsunun nerdeyse %80 nin ömründe bir veya birden fazla yaşadığı bel, boyun ağrılarının, hareket kısıtlamalarının, his ve güç kayıplarının nedenini 1934 den beri birşekilde taşan disklerin sinirler üzerinde yarattığı hasarla açıklayan daha çok nöroşuriji kökenli yaklaşımlar(6) MR gibi görüntüleme teknolojilerinin gelişmesiyle tıbbi teşhislerde dominant bir karakter kazanmıştır.
1990 yıllardan sonra, bu yaklaşım,
1– Hiçbir şikayeti olmayan kişilerinde MR bulgularında ciddi oranlarda fıtık görülmesi (1,2,3,4)
2- MR daki fıtık görüntüsü ile hastanın fiziksel bulgularıyla, şikayetle herzaman örtüşmemesi durumunun sıksık görülmesi (5) yani ambulansla gelen hastanın MR da ciddi bir fıtık, kök sinir basısı görülmediği halde bütün klinik belirtileri hissizlik, güç kaybı, refleks kaybı vb. nörolojik bulguları tam anlamıyla göstermesi öteyandan MR ın faksına ?! , raporuna bakıldığında dev fıtıkları ve sinir basıları görüp herhalde bu hasta felçtir denildiği halde klinik muayenesinde hiçbir şikayeti olmayan normal bir insanla karşılaşıldığı durumların çok oluşu,
3- Ameliyatla, sinire bası yapan disk parçasının başarılı bir şekilde alındığı halde hastanın klinik bulgularında ve hissettiği şikayetler de bir değişme olmaması durumunun yüksek oranda görülmesi, vb. nedenlerle ciddi olarak sorgulanmaktadır.
Sonuç olarak, birçok yeni araştırma MR sonuçlarının ve buralarda görülen disk anormalitelerinin (fıtık, kayma, daralma, kireçlenme vb.) ağrıların sebebi olarak sayılmasının çok zor olacağının hatta hiç ağrısız kişilerin MR görüntüsünün şiddetli ağrılı hastalardan bile kötü olabileceği saptanmıştır. (1,2,3,4,5,7,8,9)
Peki şikayetin nedeni fıtık (disk anormalitesi ) değilse nedir?
yukardaki araştırmaların sonucunda akut-kronik bel ağrılı hastalarla hiçbir şikayeti olmayan normal insanların MR görüntülerinde ağrının nedeni olarak tek fark akut veya kronik bel ağrılarında klinik bulgularında kaslardaki ağrı-spazm ilişkisidir. (11,12) Ağrı- Spazm-Ağrı kısırdöngüsü nedir, ağrılar, hareket kısıtlaması, kan dolaşımının (iskemia, anoxia vb.) bozulması uyuşma, güç kaybı ilişkisi için inceleyiniz.
1934 de fıtık yaklaşımı bulunmadan sonrasında ameliyat teknolojisi gelişmeden önce binlerce yıldır insanların acaba bel ağrısı nedeni ile yüzde kaçı felç oluyordu ? sorusunun cevabını bilemiyoruz çünkü ciddi bir tıbbi araştırma yok elimizde ama bilinen bir gerçek binlerce yıldır uygulanan accupressure gibi masaj, sıcak, soğuk, manupülasyon teknikleri , Türklerin hamamları var ki bugün modern fiziktedavi tedavilerinin ve cihazlarının temelini bu eski konservatif tedaviler den gelmektedir. (şimdi bazen burun kıvırıp alternatif tedavi, hacı hoca işi dediğimiz…)

KONSERVATİF TEDAVİLER NE KADAR ETKİLİ ?
Ağırlığını ülkemizde fiziktedavi ve yeni algoloji (ağrı bilimciler) tedavilerinden oluşmaktadır. Bu alanda Ülkemizde pek bilinmeyen ama özellikle ABD ve AB de (1900 lü yıllardan beri uygulanmakta olan chiropractic, osteopathy, gelişmiş manual terapiler -masaj teknikleri neuromuscular manual therapy vb., trigger point terapileri gibi birçok etkili tamamlayıcı tıp yöntemleri sayılabilir.
En son araştırmaların ışığında hastanın ağrı, hareket kısıtlaması, his ve güç kayıplarının kaldırılmasında yani hastanın memnuniyeti açısından bakıldığında ameliyatlarla, konservatif tedaviler arasında ciddi bir başarı farkı bulunmamaktadır. (13,14,15,18,19,20)
Randomised controlled trial to compare surgical stabilisation of the lumbar spine with an intensive rehabilitation programme for patients with chronic low back pain: the MRC spine stabilisation trial
Başarılı geçen konservatif tedavilerin ardından MR la yapılan araştırmalarda sinire baskı yapan disk çıkıntısının artan kan dolaşımı ve hareket kısıtlamasının kalkması ile iyileştiği REZORBE (DİSKİN ŞİŞEREK, İÇERİ ÇEKİLMESİ) OLARAK SİNİRE OLAN BASKISININ AZALDIĞI GÖRÜLMEKTEDİR. BU AMELİYATSIZDA FITIKLARIN TEDAVİ EDEBİLECEĞİNİ GÖSTERMEKTEDİR.
1983’te Guinto araştırması ile ortaya çıkan bu sevindirici durumu raporlamış ve bunu son yıllarda MR görüntülerinde fıtığın (herniye materyalin) kaybolması veya küçülmesiyle birçok çalışmada ispatlanmıştır.(16,17,22,23,24 ). Üstelik fıtık ne kadar büyükse geri çekilme oranı okadar artmaktadır.

---------------------------------------------------------------------------------

Kaynaklar : Bu metininin hazırlanmasında, aşağıdaki yayınlanmış tıbbi araştırmalar esas alınmıştır. 

1-Jensen MC, Brant-Zawadzki MN, Obuchowski N, et al: Magnetic resonance imaging of the lumbar spine in people without back pain. N Engl J Med 331:69-73, 1994
2- Boden SD, Davis DO, Dina TS, et al: Abnormal magnetic resonance scans of the lumbar spine in asymptomatic subjects. J Bone Joint Surg 72:403-408, 1990.
3- Coste J, Paolaggi JB, Spira A: Reliability of interpretation of plain lumbar spine radiographs in benign, mechanical lowback pain. Spine 1991; 16(4): 426-428.
4- Symmons DPM, van Hemert AM, Vanderbroucke JP,Valkenburg HA: A longitudinal study of back pain and radiological changes in the lumbar spines of middle aged women. II. Radiographic findings. Ann Rheum Dis 1991; 50: 162-166.
5- Deyo RA, Rainville J, Kent DL: What can the history and physical examination tell us about low back pain? JAMA 1992; 268(6): 760-765.
6- Mixter WJ, Barr JS: Rupture of the intervertebral disk with involvement of the spinal canal. New Eng J Med 211:210-215, 1934
7– Çiğdem Tüzün, İlginç Yorulmaz, abdullah Cindaş, Semiha Vatan  :Akut ve kronik bel ağrılı hastalarda klinik ve radyolojik Bulgular, Türkiye Fiziksel Tıp Ve Rehabilitasyon Dergisi ,
8-  Frymoyer JW, Newberg A, Pope MH, WılderDG, Clements J, MacPherson B: Spine radiographs in patients with low back pain. J Bone Joint Surg (am) 1984; 66: 1048-1055.
9-  Symmons DPM, van Hemert AM, Vanderbroucke JP, Valkenburg HA: A longitudinal study of back paiun and radiological changes in the lumbar spines of midde aged women. I. Clinical findings. Ann Rheum Dis 1991; 50: 158-161
10- Torgerson WR, Dotter WE: Comperative roentgenographic study of the asymptomatic and symptomatic lumbar spine. J Bone Joint Surg (am) 1976; 58: 850-853.
11- Emre M: Symptomatology of muscle spasms. In: Emre M, Mathies H, editors.: Muscle spasm and pain. Lancs: The Parthenon Publishing Group, 1988, 27-31.
12- Quintanilha AJR: Secondary causes of painful muscle spasms in the example of lumbar spine. In: Emre M, Mathies H, editors. Muscle spasms and pain. Lancs: The Parthenon Publishing Group, 1988; 47-51.
13- Mielenz TJ, Carey TS, Dyrek DE: Physical therapy utilization by patient with acute low back pain. Physical Therapy 1997: 77(10).
14- Carlson G, Abitbol JJ, Garfin SR: Prevention of complication in surgical management of back pain and sciatica. Orthop. Clin. N. America 1991; 22(2): 345-51.
15- Weber H: Lumbar disc herniation: A controlled prospective study with ten years of observation. Spine 1983; 22(3):414-7
16- Saal JA: Natural history and nonoperative treatment of lumbar disc herniation. Spine 1996; 21(24s): 2-9
17- Guinto F: CT demonstration of disc regression after conservative therapy. AJNR Am J Neuroradiol 1984; 5: 632-
18- Mustafa ÇALIŞ, Müjde PALANCI, Füsun ŞAHİN, Banu KURAN; Ekstrude Lomber Disk Hernilerinde Konservatif Tedavinin Etkinliği Türkiye Fiziksel Tıp Ve Rehabilitasyon Dergisi Nisan 2002
19- Hakelius A. Prognosis in sciatica. Act Orthop Scand (Suppi) 1970; 129:1-76.
20- Spangfort E, The lumbar disc herniation: A computer-aided analysis of 2,504 operations. Acta Orthop Scan (Suppi) 1972;142:5-95.
21- Bush K, Cowen N, Kaatz D, Gishen P. The natural history of sciatica associated with disc pathology. Spine 1992;17:12051212
22-Maigne  Jv. Rime B.; Compute tomographic follow-up study of forty-eight cases of non-operatively treated lumbar intervertabral disc herniation spine 1992: 17:1071-1074.
23- Teplick Jg. Haskins Me.; Spontsneous regression of herniated nucleus pulposus.AJR 1985: 145;371-375.
24- Delauche-CavallierMc. Budget C.Laredo Id Etal: Lumbar disc hernition : Computed tomography scan charges after conservative treatment of root compression.spine 1992 ; 17: 927-933.